Wanneer je met je eerste werkgever afspraken maakt over de taken die je moet doen en wat je zal verdienen, is er sprake van een arbeidsovereenkomst of -contract.
Zorg ervoor dat je zoveel mogelijk afspraken op papier zet. Je hebt dan altijd een bewijsmiddel in handen.Het contract moet ondertekend worden door jezelf en je werkgever.
Eén exemplaar van deze arbeidsovereenkomst is voor jou.
Wordt er geen contract getekend, en is er enkel een mondelinge afspraak, dan werk je automatisch met een overeenkomst van onbepaalde duur.
De twee belangrijkste categorieën arbeidscontracten zijn deze voor arbeiders en bedienden. Daarnaast bestaan er ook nog andere types van arbeidsovereenkomsten die op één of andere manier afwijken van de algemene regeling voor arbeiders en bedienden. Het gaat dan over arbeidscontracten voor handelsvertegenwoordigers, dienstboden, thuiswerkers, uitzendkrachten, studenten en zeelieden. Op deze pagina beperken we ons echter tot deze overeenkomsten die voor arbeiders en bedienden van toepassing zijn.
Let op!
Er zijn wijzigingen in het arbeiders- en bediendestatuut vanaf 01/01/2012. Als de uitvoering van je nieuwe arbeidsovereenkomst ingaat op in januari 2012 of later, neem dan contact op met het ACV-dienstencentrum bij jou in de buurt http://adressen.acv-online.be/ . Voor meer info, raadpleeg http://www.acv-online.be .
Een arbeidsovereenkomst vermeldt minimaal:
naam en adres van de werkgever;
naam en adres van de werknemer;
datum van indiensttreding;
plaats van tewerkstelling;
omschrijving van het werk en/of de functie;
loon en eventuele premies waarop je recht hebt;
uurrooster;
aard van het contract (onbepaalde duur, vervangingscontract,...).
Indien er in de schriftelijke overeenkomst geen beperking in tijd of aard van het werk is opgenomen, of wanneer er geen schriftelijke overeenkomst bestaat en je dus enkel mondelinge afspraken hebt, dan spreekt men van een arbeidsovereenkomst van onbepaalde duur.
Deze overeenkomst is altijd schriftelijk en wordt ten laatste op de datum van indiensttreding
vastgelegd. Voor een overeenkomst van bepaalde duur wordt eveneens de begin- en einddatum vastgelegd.
Gaat het om een bepaald werk dan is er een duidelijke beschrijving van het uit te voeren werk.
Voldoet de overeenkomst niet aan deze voorwaarden dan wordt de overeenkomst automatisch een overeenkomst voor onbepaalde duur.
Indien je na het verstrijken van de datum of bij het einde van het werk toch verder mag werken, dan ontstaat er automatisch een overeenkomst van onbepaalde duur.
Er kunnen maximaal 4 opeenvolgende arbeidsovereenkomsten van bepaalde duur afgesloten worden. De duur van elke overeenkomst afzonderlijk mag echter niet minder dan 3 maanden zijn en de totale duur van de opeenvolgende overeenkomsten mag niet langer zijn dan 2 jaar.
Daarenboven kunnen, na toestemming van de inspectie toezicht op sociale wetten, ook opeenvolgende arbeidsovereenkomsten van bepaalde duur gesloten worden waarvan de duur telkens minimum 6 maanden moet bedragen. In dit laatste geval mag de totale duur van deze opeenvolgende contracten niet langer zijn dan drie jaar.
Het is toegelaten om bij afwezigheid van een werknemer een andere werknemer aan te werven ter vervanging.
De vervangingsovereenkomst moet eveneens schriftelijk en ten laatste op de datum van indiensttreding opgesteld worden. De aanwervingsvoorwaarden, de reden van vervanging, de naam van de vervangen werknemer en de eventuele verkorte opzeggingstermijn bij terugkeer moeten worden opgenomen in deze overeenkomst. Het is zelfs mogelijk te bepalen dat de vervangingsovereenkomst stopgezet wordt van zodra de te vervangen werknemer zijn werk herneemt.
Als uitzendkracht ben je in dienst van een uitzendbureau via een arbeidsovereenkomst voor uitzendarbeid. De onderneming waar je tewerkgesteld wordt, oefent het gezag uit als werkgever. Die onderneming geeft dan ook instructies, leiding en toezicht.
Voor elke opdracht moet er een schriftelijk contract zijn met daarin de reden waarom ze wordt afgesloten.
De eerste 3 dagen van het eerste contract voor eenzelfde opdracht zijn een proeftijd. Tijdens deze periode kan het contract beëindigd worden zonder opzeg . Deze overeenkomst van bepaalde duur mag telkens hernieuwd worden.
Als uitzendkracht (werknemer) moet je hetzelfde loon ontvangen als de vast werknemers. Je hebt ook recht op de andere loonvoordelen (maaltijdcheques, vervoerskosten, ploegenpremies,….). De afgehoudenbelasting op je loon is vaak minder dan voor een vaste werknemer, zodat je een hoger nettoloon overhoudt. Hierdoor zal je op het einde van het jaar wellicht nog belastingen moeten bijbetalen.
Je hebt als uitzendkracht recht op een eindejaarspremie indien je tussen 1 juli 2010 en 30 juni 2011 minstens 65 arbeidsdagen, voor één of meerdere uitzendkantoren, werkte. Deze premie bedraagt 8,22 % van de in deze periode verdiende lonen. Je zult van het Sociaal Fonds voor de uitzendarbeidsector een premiedocument ontvangen op het einde van het kalenderjaar. Je kan terecht bij het ACV om deze premie te ontvangen.
Als lid van een vakbond heb je ook recht op een vakbondspremie van 90 euro.
Vraag gerust de ACV-folder over uitzendarbeid op in je ACV-dienstencentrum, of download of bestel hem! Of surf naar http://www.acv-interim.be/ .
Bedrijven die meer dan 50 werknemers tewerkstellen zijn verplicht ten beloop van 3% van het personeelsbestand jongeren aan te werven. Er is wel een mogelijkheid van vrijstelling voor bepaalde sectoren en voor bedrijven in moeilijkheden. Bij aanwerving van laaggeschoolde jongeren (geen hoger secundair onderwijs) wordt voorzien in extra RSZ-kortingen voor de werkgever, dit tot je 26 jaar wordt. Ook jongeren van buitenlandse afkomst en jonge werknemers met een handicap komen in aanmerking voor die RSZ-korting.
Alle werkzoekenden jonger dan 25 jaar komen in aanmerking. De startbaanovereenkomst kan doorlopen tot het einde van het kwartaal waarin je 26 jaar wordt.
Om te bewijzen dat je in aanmerking komt voor een startbaan, moet je aan je werkgever een startbaankaart overhandigen. Die vraag je aan bij de RVA. Ook je nieuwe werkgever kan die voor je aanvragen, indien je er geen hebt. Een startbaankaart is 12 maand geldig. Nadien moet je ze vernieuwen.
Je kan via drie verschillende soorten van contracten aan een startbaan beginnen:
een gewone arbeidsovereenkomst. Deze kan voltijds of deeltijds (minstens halftijds) zijn en van bepaalde of onbepaalde duur;
een arbeidsovereenkomst gecombineerd met een erkende opleiding. In dat geval moet het contract deeltijds (tenminste halftijds) en van bepaalde (tenminste 1 jaar) of onbepaalde duur zijn;
een leerovereenkomst.
Wanneer je met een startbaanovereenkomst tewerkgesteld bent, dan heb je recht op hetzelfde loon als een gewone werknemer in dezelfde functie. Je werkgever kan, in het eerste jaar, wel 10% van je loon besteden aan opleiding. In dat geval heb je recht op een loon dat gelijk is aan 90% van het hierboven vernoemde loon, zonder dat het echter lager mag zijn dan het gemiddeld gewaarborgd minimum maandloon.
Je werkt met een contract van deeltijdse arbeid indien je minder lang werkt dan iemand die met een voltijds contract (meestal 38 uren/week) tewerkgesteld is. Iemand die bijvoorbeeld 20 uur per week of 30 uur per week werkt, heeft een overeenkomst voor deeltijdse arbeid.
Zo’n overeenkomst kan zowel voor onbepaalde duur als voor bepaalde duur of voor een bepaald werk. Ze moet schriftelijk zijn en ten laatste de dag van indiensttreding worden afgesloten.
De gemiddelde deeltijdse wekelijkse arbeidsduur moet minstens 1/3 van een voltijdse bedragen (hierop zijn echter verschillende uitzonderingen). De dagelijkse arbeidsprestaties moeten minstens 3 uur bedragen. Op deze regel bestaat enkel in de horeca een uitzondering: hier ligt de grens op 2 uur.
De arbeidsovereenkomst moet de overeengekomen deeltijdse arbeidsregeling vermelden (bv. 20 uren per week) en tevens het uurrooster. Dit uurrooster kan vast zijn (elke week dezelfde regeling) of variabel (de deeltijdse arbeidsregeling wordt over meerdere weken gespreid). Je werkgever moet ten minste 5 dagen op voorhand je uurrooster bekendmaken.
Naast je arbeidsovereenkomst moet je ook een arbeidsreglement ontvangen. Het arbeidsregelement is een soort huishoudelijk reglement van het bedrijf waar je gaat werken.
Het arbeidsreglement geldt voor alle werknemers binnen het bedrijf. Lees dit door vooraleer je het contract ondertekent.
Wat vind je in het arbeidsreglement terug:
arbeidsuren, rustpauzes, vrije dagen, ogenblik en wijze van ploegwisseling;
wijze en tijdstip van betaling;
opzeggingstermijnen;
zwaarwichtige redenen om iemand te ontslaan;
rechten en plichten van het toezichthoudend personeel;
verzorging en voorkoming van ongevallen;
preventieve en sanctionerende maatregelen inzake ongewenst seksueel gedrag;
identificatie van de werknemersvertegenwoordigers (vakbondsafvaardiging, ondernemingsraad, Comité Preventie en Bescherming);
inspecties: Toezicht op de sociale wetten, toezicht op het welzijn op het werk;
akkoorden en overeenkomsten in verband met o.a. jaarlijkse vakantie;
de verplichting een doktersbriefje op te sturen ingeval van afwezigheid wegens ziekte
of ongeval.
Je ontvangt over al deze zaken meer informatie tijdens je onthaal op de eerste werkdag
* zijn verplichte velden
